|
11.05.2007 Emre Bayraktar
*
 Bu
Yazıya Yorum Ekle
Sayfayı yazdır...
KDV
TEVKİFATI UYGULAMALARI ( 1 )
K.D.V. uygulamalarında tevkifat işlemleri , üzerinde çok sayıda
yorum yapılan ve sıklıkla sorulan sorular olarak karşımıza
çıkmaktadır.Bu konuda özellikle,hangi kurumların hangi işlemler
üzerinden tevkifat yapacağı , ve bazı ürün ve sektörlerde uygulanan
tevkifat işlemleri özellik arz etmektedir.
Bu nedenle bu
makalemizde K.D.V. Kanunu ve ilgili tebliğler çerçevesinde tevkifat
işlemleri hakkında genel bilgiler verilecek olup özellik arz eden
bir konu olan tekstil sektöründe K.D.V. tevkifatı konusu daha sonra
ele alınacaktır.
K.D.V. açısından tevkifat uygulamalarında sorumluluk K.D.V.
Kanunu’nun 9.maddesinde vergi sorumlusu başlığında belirtilmiştir.Bu
maddeye göre ; Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının,
işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve
gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının
emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf
olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir. şeklindedir.
Bu
kanunda belirtilen hükümlere bağlı olarak K.D.V açısından tevkifat
uygulaması hakkında sırasıyla 86 ,89 ,91 ,95 ,96
,97, ve 104 seri nolu K.D.V. Kanunu genel tebliğleri
yayınlanmıştır.
Bu tebliğler çerçevesinde K.D.V. tevkifatına ilişkin uygulamaları
belli başlıklar altında incelememizde fayda var;
HİZMET
YAPILMASI HALLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI
91 seri numaralı
K.D.V. Kanunu genel tebliği ile tevkifat kapsamında yer alan
hizmetler ve tevkifat yaparak tevkif edilen vergiyi sorumlu sıfatı
ile ödeyecek olan kurumlar belirtilmiştir. Daha sonra bu kurumlara
95 seri nolu K.D.V. genel tebliği ile "-Hisse senetleri İstanbul
Menkul Kıymetler Borsasına kote edilmiş şirketler (bunlar
yalnızca "yapım işleri", "temizlik, çevre ve bahçe bakım
hizmetleri", "özel güvenlik hizmetleri" ile "yemek servis
hizmetleri"ne ait katma değer vergisini tevkifata tabi
tutacaklardır.), eklenmiştir. Ancak bu tebliğde belirtilen
kurumların tebliğde belirtilen hizmetleri kendi aralarında yapmaları
halinde tevkifat uygulanmayacaktır.
Belirtilen
işlemler tamamen hizmet mahiyetinde olup mal teslimleri herhangi bir
tevkifata tabi değildir.
Bu
konuyla ilgili olarak çok defa karıştırılan ve özellik arz eden bir
husus ise yapılan hizmet sırasında kullanılan malzeme , mal ve
maddelere tevkifat uygulanıp uygulanmayacağıdır.Bununla ilgili
olarak yapılacak uygulama hizmet bedelinin kullanılan mal.madde ve
malzemelerinde içine katılarak kesilmesi ve kesilen fatura bedelinin
toplamı üzerinden tevkifat yapılmasıdır.
UYGULANACAK
TEVKİFAT ORANLARI
Hizmet işleri ile ilgili olarak yapılacak K.D.V. tevkifatı oranları
95 seri nolu K.D.V. genel tebliği uyarınca yemek servisi, bahçe ve
çevre bakım, özel güvenlik ( 104 seri no’lu K.D.V. genel tebliği
gereğince 4/5 oranında ), danışmanlık ve denetim hizmetlerinde 1/2,
temizlik hizmetlerinde 2/3, diğer hizmetlerde 1/3' olarak
belirlenmiştir."
Tevkifat
uygulamasında yukarıda sayılan özellikleri arz etmesine rağmen
ilgili yılda Maliye Bakanlığı’nca yayınlanacak olan fatura düzenleme
sınırının altında kalan işlemler üzerinden tevkifat
yapılmayacaktır.Ancak uygulamada karşılaşılan bir hususta yapılan
işlemlerin tevkifat zorunluluğundan çıkarılabilmesi amacıyla yapılan
işlem bedelinin fatura düzenleme sınırının altında kalacak şekilde
parçalara ayrılmasıdır.Bu uygulama ile ilgili olarak 91 seri nolu
K.D.V. genel tebliğinde bilgi verilmiş ve faturanın parçalara
ayrılamayacağı açıkça belirtilmiştir.
İŞGÜCÜ
HİZMETLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI
Katma değer vergisi mükellefi bazı işletmeler ile K.D.V. mükellefi
olmasalar dahi 91 seri nolu K.D.V. Genel Tebliği’nde sayılan kurum
ve kuruluşlar mal veya hizmet üretimlerine ilişkin olarak ihtiyaç
duydukları işgücünü kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli
statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt
işverenlerden veya bu alanda faaliyette bulunan diğer kurum, kuruluş
veya organizasyonlardan satın almaktadırlar.
Buna göre, gerçek usulde vergilendirilen KDV mükellefleri ile KDV
mükellefi olmasalar dahi 91 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (A/2)
bölümünde sayılan kurum, kuruluş ve işletmelerin faaliyetlerinin
yürütülmesi ile ilgili işlemlerde kullanacakları işgücü temin
hizmeti alımlarında %90 oranında tevkifat uygulanacaktır.
Sözü edilen düzenleme, eleman temini şeklindeki hizmetleri
kapsamaktadır. Eleman temin hizmeti dışındaki hizmet ifaları, bu
bölümde düzenlenen tevkifat uygulaması kapsamında
değerlendirilmeyecektir. Ancak, diğer genel tebliğlere göre tevkifat
kapsamına alınmış olan hizmet ifalarında, ilgili genel tebliğler
uyarınca tevkifat uygulanacağı tabiidir.
(A)
firması, ürünlerinin pazarlama ve tanıtımını, müşteri ile birebir
temas kuran elemanlar aracılığıyla yapmaktadır. Firma bu işi;
- kendisiyle
ücret akdi bulunan,
- kişisel
başvuruları üzerine anlaşmaya varılan,
- (B)
firmasından temin edilen,
elemanlar
aracılığıyla yürütmektedir.
İlk iki gruba giren elemanlar bakımından tevkifatın söz konusu
olmayacağı tabiidir. (B) firmasından yapılan eleman temini işgücü
hizmet alımı mahiyetinde olduğundan yani elemanların sevk, idare ve
kontrolü fiilen (A) firmasında bulunduğundan tevkifat kapsamında
işlem yapılacaktır.
BAKIR ÇİNKO VE ALÜMİNYUM ÜRÜNLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI
Bakır ve bakırdan mamul ürünlerle ilgili olarak ;95 seri nolu KD.V.
genel tebliği ile hurda metallerden elde edilenler dışındaki bakır
külçelerinin tesliminde % 90 oranında tevkifat uygulanarak alıcılar
tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edileceği belirtilmiş ancak
K.D.V. Kanununun 17 / 1 maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar (
tarımsal amaçlı kooperatifler hariç ) sermayelerinin % 51 veya daha
fazlası kamuya ait işletmeler ve özelleştirme kapsamındaki
kuruluşlar ile bu ürünlerin ilk üretici veya ithalatçılarının bu
kapsamdaki teslimlerinde tevkifat uygulanmayacaktır.
Ayrıca 96 seri nolu K.D.V. genel tebliği ile
bakır ve bakır alaşımlarından mamul;
anot, katot, her çeşit takoz (biyet), slab, platina, kütük, granül,
filmaşin, levha, boru, prinç çubuk, lama, her türlü tel ve
benzerlerinin tesliminde % 90 oranında tevkifat uygulanarak alıcılar
tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi uygun görülmüştür.
K.D.V. Kanununun 17 / 1 maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar
(
tarımsal amaçlı kooperatifler hariç ) sermayelerinin % 51 veya daha
fazlası kamuya ait işletmeler ve özelleştirme kapsamındaki
kuruluşların bu kapsamdaki teslimlerinde tevkifat uygulamayacağı
belirtilmiştir. Ancak burada
dikkat edilecek bir husus daha sonra 97 seri nolu K.D.V. genel
tebliği ile yapılan değişiklik uyarınca bu ürünlerin ithalatçıları
tarafından yurt içinde yapılan teslimler tevkifat kapsamına
alınmıştır.
Bakır ve bakırdan mamul ürünlerle ilgili olarak özellik arz eden bir
husus ise ; bakırdan mamul tellerin teslimi tevkifat kapsamına
alınmıştır. Ancak, bakır telin plastik, cam, kâğıt, emaye, vernik ve
benzeri izolasyon malzemeleri ile kaplanması suretiyle elde edilen
"izoleli iletken" teslimleri bu kapsamda mütalaa edilemeyeceğinden
tevkifata tabi tutulmayacaktır.
Alüminyum profil ve alüminyum levha teslimleri ise yayınlanan 105
seri nolu tebliğ ile düzenlenmiş olup bu tebliğe göre;alüminyum
profil ve alüminyum levha teslimlerinde KDV tevkifatı;
- bunları doğrudan slab, billet, külçe
gibi ham maddelerden imal edenler tarafından yapılacak ilk
teslimleri ile
- bunları ithal edenler tarafından
yapılacak ilk teslimlerinde,
uygulanacak, profil ve levhanın ilk
üreticileri ve ithalatçılarından sonraki safhalardaki teslimleri KDV
tevkifatına tabi tutulmayacaktır.
ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI
Özel güvenlik hizmetlerinde tevkifat uygulaması daha önce 91 seri
nolu K.D.V. genel tebliği ile belirlenmiş olup bu tebliğde
belirtilen kurumlara verilen özel güvenlik hizmeti tevkifat
kapsamına alınmıştı.Ancak 104 seri nolu K.D.V. genel tebliği ile
özel güvenlik hizmetleri ile ilgili olarak tevkifat uygulamasında
düzenleme yapılmış ve buna göre; 91 seri nolu tebliğde belirtilen
kurum ve kuruluşlar ile tüm K.D.V. mükelleflerine verilen özel
güvenlik hizmetlerinin tevkifat uygulaması kapsamına alınmış ve bu
hizmetlerin tamamında tevkifat oranı 4/5 olarak uygulanmasına karar
verilmiştir.
(
* ) Denetçi
|
