Kanun No. 3568 R. Gazete No. 20194
Kabulü: 1.6.1989 R.G. Tarihi: 13.6.1989
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, işletmelerde
faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve
güvenilir bir şekilde işleyişini
sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili
mevzuat çerçevesinde denetlemeye,
değerlendirmeye tabi tutarak gerçek
durumu ilgililerin ve resmî mercilerin
istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak
ve yüksek meslekî standartları
gerçekleştirmek üzere, “Serbest
Muhasebecilik”, “Serbest Muhasebeci Malî
Müşavirlik” ve “Yeminli Malî Müşavirlik”
meslekleri ve hizmetleri ile Serbest
Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli
Malî Müşavirler Odaları, Serbest
Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli
Malî Müşavirler Odaları Birliğinin
kurulmasına, teşkilat, faaliyet ve
denetimlerine, organlarının seçimlerine
dair esasları düzenlemektir.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek
icrasına hak kazananlara “Serbest
Muhasebeci”, “Serbest Muhasebeci Malî
Müşavir”, “Yeminli Malî Müşavir” denir.
Mesleğin konusu
Madde 2 - 1 - A) Muhasebecilik ve malî
müşavirlik mesleğinin konusu :
Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve
işletmelerin;
a) Genel kabul görmüş muhasebe
prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri
gereğince, defterlerini tutmak, bilanço,
kâr-zarar tablosu ve beyannameleri ile
diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri
işleri yapmak.
b) Muhasebe sistemlerini kurmak,
geliştirmek, işletmecilik, muhasebe,
finans, malî mevzuat ve bunların
uygulamaları ile ilgili işlerini
düzenlemek veya bu konularda müşavirlik
yapmak.
c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda,
belgelerine dayanılarak, inceleme,
tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve
beyannamelerle ilgili konularda yazılı
görüş vermek, rapor ve benzerlerini
düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve
benzeri işleri yapmak.
Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine
bağlı olmaksızın yapanlara serbest
muhasebeci malî müşavir denir.
B) Yeminli malî müşavirlik mesleğinin
konusu :
Fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yazılı
işleri yapmanın yanında Kanunun 12 nci
maddesine göre çıkartılacak yönetmelik
çerçevesinde tasdik işlerini yapmaktır.
Yeminli malî müşavirler muhasebe ile
ilgili defter tutamazlar, muhasebe
bürosu açamazlar ve muhasebe bürolarına
ortak olamazlar.
Meslek unvanlarının haksız kullanılması
Madde 3 - Kanunen kullanmaya yetkisi
olmayanlar tarafından serbest
muhasebeci, serbest muhasebeci malî
müşavir, yeminli malî müşavir
unvanlarının veya bu unvan veya
kavramlara karışacak veya onlara benzer
her türlü unvan, ibare veya remizlerin
kullanılması yasaktır.
Odalar, yukarıdaki fıkraya aykırı
davranışları öğrendiklerinde Cumhuriyet
Savcılığına bildirmek
mecburiyetindedirler. Cumhuriyet
Savcılığınca tahkikatın sonucu, odaya ve
ilgililere bildirilir.
Genel Şartlar
Madde 4 - Meslek mensubu olabilmenin
genel şartları şunlardır :
a) T.C. vatandaşı olmak (yabancı serbest
muhasebeci malî müşavirler hakkındaki
hüküm saklıdır).
b) Medenî hakları kullanma ehliyetine
sahip bulunmak.
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere;
affa uğramış olsalar dahi ağır hapis
veya 5 yıldan fazla hapis yahut zimmet,
ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı
kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz
kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak
kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık
suçları, resmî ihale ve alım satımlara
fesat karıştırma veya Devlet sırlarını
açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya
vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından
dolayı hüküm giymiş bulunmamak.
e) Ceza veya disiplin soruşturması
sonucunda memuriyetten çıkarılmış
olmamak.
f) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan
durumları bulunmamak.
Serbest muhasebeci malî müşavir
olabilmenin özel şartları
Madde 5 - A) Serbest muhasebeci malî
müşavir olabilmek için aşağıdaki özel
şartlar aranır.
a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme,
muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve
siyasal bilimler dallarında eğitim veren
fakülte ve yüksekokullardan veya
denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik
edilmiş yabancı yükseköğretim
kurumlarından en az lisans seviyesinde
mezun olmak veya diğer öğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun
olmakla beraber bu fıkrada belirtilen
bilim dallarından lisansüstü seviyesinde
diploma almış olmak.
b) Staj amacıyla serbest muhasebeci malî
müşavir veya yeminli malî müşavir
yanında iki yıl çalışmış olmak.
c) Serbest muhasebeci malî müşavirlik
sınavını kazanmış olmak.
Türkiye genelinde malî denetim yapan
kamu bankalarının müfettişleri ile
kanunları uyarınca vergi inceleme
yetkisi almış olanlardan, bu yetkilerini
aldıkları tarihten itibaren kamu kurum
ve kuruluşlarında 8 yıllık hizmet
süresini dolduranlar ile (a) bendinde
sayılan konularda en az 8 yıl öğretim
üyesi veya görevlisi olarak çalışmış
bulunanlar için sınav şartı aranmaz.
d) Serbest muhasebeci malî müşavirlik
ruhsatını almış olmak.
B) Serbest muhasebeci olmanın şartları :
(A/a) bendinde belirtilen konularda ön
lisans seviyesinde öğrenim görmüş
olanlar ile ticaret liseleri ve maliye
meslek liselerinden mezun olanlar, staj
şartını yerine getirmiş olmaları
halinde, sınav şartı aranmaksızın sadece
serbest muhasebeci ünvanı ile
çalışırlar. “Serbest muhasebeci malî
müşavir” ünvanını kullanamazlar ve
Kanunun (2/A) maddesinin (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen işleri
yapamazlar. Staj süresi ön lisans
seviyesinde mezun olanlar için 4 yıl,
ticaret liselerinden ve maliye meslek
liselerinden mezun olanlar için 6
yıldır.
Staj süresinden sayılan hizmetler
Madde 6 – Aşağıda belirtilen hizmetlerde
geçen süreler, staj amacıyla serbest
muhasebeci malî müşavir veya yeminli
malî müşavir yanında çalışılmış süre
olarak kabul edilir.
a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine
yetkili olarak çalışanların bu yetkiyi
aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen
süreleri.
b) Kamu kuruluşlarının veya bilanço
esasında defter tutan özel kuruluşların
muhasebe birimlerinde birinci derece
imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen
sevk ve idare edilmesinden veya malî
denetiminden sorumlu bulunanların bu
hizmetlerinde geçen süreleri.
c) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A/a)
bendinde sayılan konularda öğretim üyesi
veya görevlisi olarak çalışanların bu
görevlerde geçen süreleri.
Serbest muhasebeci malî müşavirlik
sınavı
Madde 7 - Serbest muhasebeci malî
müşavirlik sınavı Birlik tarafından
yazılı olarak yapılır.
Sınav Komisyonu 7 üyeden oluşur.
Üyelerin 2’si Maliye ve Gümrük
Bakanlığını temsil eder. Diğer 3 üye
Yüksek Öğretim Kurulunca teklif edilecek
5 aday arasından diğer 2 üye ise
Birlikçe teklif edilecek 4 üye arasından
Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından
seçilir.
Sınav Komisyon üyeliklerine aday
gösterileceklerin; hukuk, iktisat,
maliye, muhasebe, işletme, bankacılık,
idari bilimler dallarından lisans veya
lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve
bu konularda onbeş yıl çalışmış veya bu
kadar süre öğretim üyeliği veya
görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.
Yabancı serbest muhasebeci malî
müşavirler
Madde 8 - Serbest muhasebeci malî
müşavirlik mesleğini resmen düzenlemiş
olan yabancı bir devletin tabiyetindeki
kişilerin, T.C. tabiyetindeki serbest
muhasebeci malî müşavirliklerde aranan
nitelikleri taşımak şartıyla, kendi
memleketlerinde elde etmiş oldukları
haklardan 2 nci madde kapsamına giren
hizmetleri, karşılıklılık şartı ile
serbest muhasebeci malî müşavir ünvanı
altında Türkiye’de de yapmalarına Maliye
ve Gümrük Bakanlığının teklifi üzerine
Başbakanın onayı ile izin verilebilir.
Yeminli malî müşavir olabilmenin özel
şartları
Madde 9 - Yeminli malî müşavir olabilmek
için :
a) En az 10 yıl serbest muhasebeci malî
müşavirlik yapmış olmak,
b) Yeminli malî müşavirlik sınavını
vermiş olmak,
c) Yeminli malî müşavir ruhsatını almış
olmak,
şartları aranır.
Şu kadar ki, kanunları uyarınca vergi
inceleme yetkisi almış olanların, bu
yetkiyi aldıkları tarihten itibaren kamu
kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet
süreleri ile hukuk, iktisat, maliye,
işletme, muhasebe, bankacılık, kamu
yönetimi ve siyasal bilimler dallarında
öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış
olanların bu hizmetlerinde geçen
süreleri serbest muhasebeci malî
müşavirlikte geçmiş süre olarak kabul
edilir.
Kanunları uyarınca vergi inceleme
yetkisi almış ve meslekî yeterlilik
sınavını vermiş olanlar ile yukarıda
sayılan konularda profesörlük ünvanı
almış bulunanlar için sınav şartı
aranmaz.
Yeminli malî müşavirlik sınavı
Madde 10 - Yeminli malî müşavirlik
sınavı bu Kanunun 7 nci maddesinde
belirtilen komisyon tarafından yapılır.
Yemin
Madde 11 - Yeminli malî müşavirlik
mesleğine kabul edilenler, görevlerine
fiilen başlamadan önce, Asliye Ticaret
Mahkemesinde aşağıda yazılı şekilde
yemin ederler.
“Yeminli malî müşavirlik mesleğinin, bir
kamu hizmeti olduğunu bilerek, Türkiye
Cumhuriyeti kanunlarına, meslekî
kurallara ve meslek ahlakına uyacağıma,
mesleğimi tam bir bağımsızlık,
tarafsızlık ve dürüstlükle yerine
getireceğime, üzerime aldığım işleri
dikkat ve özenle yapacağıma, namusum ve
şerefim üzerine yemin ederim.”
Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk
Madde 12 - Yeminli malî müşavirler
gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların
teşebbüs ve işletmelerinin mali
tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat
hükümleri, muhasebe prensipleri ile
muhasebe standartlarına uygunluğunu ve
hesapların denetim standartlarına göre
incelediğini tasdik ederler.
Yeminli malî müşavirlerin tasdik
edecekleri belgeler, tasdik konuları ile
tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek
ve tüzelkişilerin mükellefiyet
şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz
kazandırıcı işlemleri, ithalat ve
ihracatları, yatırımın miktarları ve
nevileri ile belgelerin ibraz edileceği
merciler esas alınmak suretiyle Maliye
ve Gümrük Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmeliklerle belirlenir.
Kanunları gereğince, kamu kurum ve
kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş
malî tablolar, kamu idaresinin yetkili
memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde
incelenmiş bir belge olarak kabul
edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu
idaresine tanınan teftiş ve inceleme
yetkilerinin kullanılmasına ve
gerektiğinde tekrarına ait hususlar
saklıdır.
Yeminli malî müşavirler yaptıkları
tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.
Yaptıkları tasdikin doğru olmaması
halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı
olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden
ve kesilecek ezalardan mükellefle
birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler
yaptıkları tasdikin kapsamını
düzenleyecekleri raporda açıkça
belirtirler.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra
edenlerin vergi kanunları ve diğer
kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.
Meslekle ilgili konularda
çalıştırılmayacak olanlar
Madde 13 - Meslek mensupları, kişisel
veya ortak bürolarında mesleği yapmaları
yasaklananları çalıştıramayacakları
gibi, bunlarla her ne şekilde olursa
olsun meslekleri ile ilgili işbirliği
yapamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve
Yeminli Malî Müşavirler Odaları
Odalar, nitelikleri ve faaliyet sınırı
Madde 14 - Serbest muhasebeci malî
müşavirler ve yeminli malî müşavirlerin
odaları ayrı ayrı kurulur. Serbest
muhasebeci malî müşavirler ve yeminli
malî müşavirler odaları, bu Kanunda
yazılı esaslar uyarınca meslek
mensuplarının ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak,
bu mesleklerin genel menfaatlere uygun
olarak gelişmesini sağlamak, meslek
mensuplarının birbirleriyle ve iş
sahipleri ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere
meslek disiplini ve ahlakını korumak
maksadıyla kurulan, tüzelkişiliğe sahip,
kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşlarıdır.
Bu Kanunda kullanılan oda deyimi, ayrı
ayrı kurulacak olan serbest muhasebeci
malî müşavirler, yeminli malî müşavirler
odalarını ifade eder.
Odalar, kuruluş amaçları dışında
faaliyette bulunamazlar.
Odaların kuruluşu
Madde 15 - Bölgesi içinde kendi mesleği
konusunda en az 25 meslek mensubu
bulunan il merkezlerinde bir oda
kurulur. Ayrı ayrı kurulan serbest
muhasebeci malî müşavirler ve yeminli
malî müşavirler odaları, bulundukları
ilin adıyla anılır.
Yeterli sayıda meslek mensubu bulunmayan
ve oda kurulamayan yerlerin en yakın
odaya bağlanmasına veya bölge odaları
kurulmasına Birlikçe karar verilir. Bu
karar Maliye ve Gümrük Bakanlığına
bildirilir.
Odalar, kuruluşlarını Birlik Yönetim
Kurulu aracılığıyla Maliye ve Gümrük
Bakanlığına bildirmekle tüzelkişilik
kazanırlar.
Odalara üye olmayan meslek mensupları
meslekî faaliyette bulunamazlar.
Amaçları dışında faaliyet gösteren
odaların sorumlu organlarının
görevlerine son verilmesine ve yerlerine
yenilerinin seçilmesine, Maliye
Bakanlığının veya bulundukları yer
Cumhuriyet Başsavcılığının istemi
üzerine, o yerdeki asliye hukuk
mahkemesince basit usule göre yargılama
yapılarak karar verilir ve dava en geç
üç ay içinde sonuçlandırılır.
Mahkemece beşinci fıkrada yazılı
organların görevlerine son verilmesi
halinde kararda ayrıca, görevlerine son
verilen organları bu Kanunda yazılı
usullere göre seçecek organları toplamak
üzere, Oda Yönetim Kurulu için Oda Genel
Kurulu üyeleri arasından, Birlik Yönetim
Kurulu için Birlik Genel Kurulu üyeleri
arasından beş kişi görevlendirilir.
Seçim, görevlendirilen bu beş kişi
tarafından bir ay içinde
sonuçlandırılır. Görevlendirilen bu beş
kişi bu fıkrada yazılı süre içinde
görevlerine son verilen organlar gibi
görevli ve yetkili olup aynı şekilde
sorumludurlar. Bu fıkra hükmüne göre
seçilecek yeni organlar eski organların
görev sürelerini tamamlarlar.
Maliye ve Gümrük Bakanlığının bu Kanun
uyarınca Oda organlarının işlemleri
hakkında onay mercii olarak verdiği
kararları görevli oda organları aynen
yerine getirmekle yükümlüdürler.
Bakanlık kararını, idarî yargı merciinin
yürütmenin durdurulmasına veya esasına
ait kararı veya kanunî bir sebep
olmaksızın yerine getirmeyen veya eski
kararda direnme niteliğinde yeni bir
karar veren veya kanunun mecburî kıldığı
işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen
yerine getirmeyen oda organları hakkında
da yukarıdaki fıkralar hükümleri
uygulanır.
Görevlerine son verilen organların
yerine en geç bir ay içerisinde yenileri
seçilir. Yeni seçilenler eskilerin
süresini tamamlarlar.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin
kanunda yazılı cezaî sorumlulukları
saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra
gereğince görevlerine son verilmesine
sebep olan tasarrufları hükümsüzdür.
Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin,
suç işlenmesi veya suçun devamını
önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği
hallerde gecikmede sakınca varsa,
odalar, vali tarafından faaliyetten men
edilebilir. Faaliyetten men kararı,
yirmidört saat içinde görevli hâkimin
onayına sunulur. Hâkim kararını
kırksekiz saat içinde açıklar, aksi
halde, bu idari karar kendiliğinden
yürürlükten kalkar.
Göreve son verme ve görevden
uzaklaştırma hükümleri oda genel kurulu
hakkında uygulanmaz.
Odaların gelirleri
Madde 16 - Odaların gelirleri aşağıda
gösterilmiştir.
a) Odaya giriş ücreti,
b) Yıllık üye aidatları,
c) Yardım ve bağışlar,
d) Çeşitli gelirler.
Odaların organları
Madde 17 - Odaların organları aşağıda
gösterilmiştir.
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu.
Oda Genel Kurulunun teşekkülü
Madde 18 - Genel Kurul, Odanın en yüksek
organı olup odaya kayıtlı bütün meslek
mensuplarının katılmasıyla meydana
gelir.
Oda Genel Kurulunun görevleri
Madde 19 - Genel Kurulun görevleri
aşağıda gösterilmiştir.
a) Odaların amaçlarının
gerçekleştirilmesi için gereken karar ve
tedbirleri almak.
b) Oda Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu
ve Denetleme Kurulu üyeleri ile Birlik
temsilcilerini seçmek.
c) Oda için gerekli taşınmazların satın
alınması veya mevcut taşınmazların
satılması hususunda Yönetim Kuruluna
yetki vermek.
d) Yönetim Kurulunca yapılacak
teklifleri incelemek ve karara bağlamak.
e) Meslek mensuplarınca uyulması zorunlu
meslekî kararlar alınması konusunda
Birliğe tekliflerde bulunmak.
f) Yıllık bütçeyi ve kesin hesapları
tasdik etmek.
g) Yönetim Kurulunu ibra etmek,
gerektiğinde sorumlu görülenler hakkında
disiplin soruşturmasına karar vermek.
h) Odaya yazılacak adayların giriş
ücretlerini ve odaya yazılı üyelerin
yıllık aidatlarını tespit etmek ve
bunların ödeneceği tarihleri belirlemek.
i) Oda Yönetim Kurulunun çalışma
raporunu incelemek, kabul etmek.
j) Odanın görevlerine giren diğer işleri
gündeme dayanılarak veya üyelerin
teklifi üzerine inceleyip karara
bağlamak.
k) Kanunlarla verilmiş diğer görevleri
yapmak.
Oda Genel Kurul toplantısı
Madde 20 - Genel Kurul yılda bir defa
Mayıs ayının içinde başkanın daveti
üzerine bütçeyi ve gündemdeki diğer
maddeleri görüşmek ve gereken seçimleri
yapmak üzere toplanır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim veya
Denetleme Kurulu gerekli gördüğü
hallerde Genel Kurulu toplantıya
çağırabilir.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Odaya
kayıtlı üyelerin beşte birinin görüşme
konularını belirten yazılı talebi ile en
geç 15 gün içinde Genel Kurulu
toplantıya çağırmak zorundadır.
Genel Kurul toplantısına, odaya kayıtlı
üyeler yazı ile çağırılır. Çağırı
mektubunun toplantı gününden en az 10
gün önce taahhütlü olarak postaya
verilmiş veya üyeye tevdi edilmiş olması
gereklidir. Davetiyede toplantının yeri,
günü ve saati ile gündemi ve ilk
toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı
takdirde yapılacak ikinci toplantının
yeri, günü ve saati ile gündemi yazılır.
Oda Genel Kurulu üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda
yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci
toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak,
ikinci toplantıya katılan üye sayısı;
Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulları
asıl üyelerinin toplamının iki katından
aşağı olamaz.
Gerek olağan, gerekse olağanüstü Genel
Kurul toplantılarında ilk iş olarak
toplantıya bir başkan, bir başkanvekili
ile iki kâtip üyeden kurulu bir
başkanlık divanı seçilir. Seçim ayrı
ayrı ve Genel Kurulca aksine karar
alınmadıkça işari oyla yapılır ve
kullanılan oyların en çoğunu alanlar
seçilir.
Genel Kurul toplantılarında kararlar
hazır bulunanların salt çoğunluğu ile
alınır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve
denetleme kurulu üyeleri başkanlık
divanına seçilemezler.
Oda Yönetim Kurulunun teşekkülü
Madde 21 - Yönetim Kurulu, Genel Kurulca
kendi üyeleri arasından iki yıl için
seçilen 5 asıl ve 5 yedek üyeden oluşur.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasında
gizli oyla bir başkan, bir başkan
yardımcısı, bir muhasip ile oda
sekreterini seçer.
Odanın hukukî temsilcisi Yönetim Kurulu
Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında
boşalma olursa yedeklerden sırasıyla en
fazla oy alanlar getirilirler. Yeni üye
ilk toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulunun toplu olarak
görevinden ayrılması veya asıl üye
sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve
yedeklerinin de kalmaması hal
